Modern Kullanımlı Tarihi Yazlık Rezidans

Tarabya Yazlık Rezidans, Yıl: 2011 Fotograf büyültme Tarabya Yazlık Rezidans, Yıl: 2011 (© Generalkonsulat Istanbul) Alman Büyükelçisi’nin Tarabya'da bulunan tarihi yazlık rezidansı, Alman İmparatorluğu geçmişinin ve boğazı çevreleyen görüntüdeki değişimin bir parçasıdır. Rezidansın üzerinde bulunduğu arazi 1880 yılında Sultan II. Abdülhamit tarafından diplomatik kullanım amaçlı olarak Alman İmparatorluğu’na hediye edilmiştir. Bu arazi üzerine en kısa zamanda bir yazlık rezidansın inşası arzulanmaktaydı.

Tarabya, İstanbul’un merkezinden kuzeye doğru yaklaşık 15 km. uzaklıktaki bir koyda bulunmaktadır. Tarabya eskiden „Pharmacia“ ya da „Phamakias“ olarak adlandırılmaktaydı. Ancak kimse adı „Zehir“ olan bir yerde oturmak istemediğinden adı „Therapia“ (Şifa) olarak değiştirilmiştir. Bu isim değişikliği Argonotlar Efsanesine dayanmaktadır.

Tarabya, 16. yy. ortalarına kadar bir balıkçı kasabasıydı. Sahip olduğu özel konumdan etkilenen Sultan II. Selim, buraya bir köşk ve muhteşem bir bahçe yaptırmıştı. Zamanla Tarabya, İstanbul’un varlıklı ailelerinin tercih ettiği bir dinlenme yeri olmuş ve birçok büyükelçi burada yazlık evlerini inşa ettirmişlerdi. Alman yazlık rezidansı yapılmadan önce arazi üzerinde 1828/29 Osmanlı-Rus Harbi sırasında Osmanlı Ordu Karargâhı olarak kullanılan bir köşkün kalıntıları bulunmaktaydı.

04 Şubat 1885 tarihinde Alman İmparatorluk Meclisi’nden imar izni alınmış ve İstanbul’un merkezinde bulunan eski Prusya Elçiliği’nin satışından sonra rezidansın yapımı için yeterli para toplanabilmişti.

1882 tarihli ilk imar projesi Cingria isminde bir mimar tarafından tasarlanmış, Atina’da arkeolog olarak görev yapan Wilhelm Dörpfeld tarafından gözden geçirilmiş ve üzerinde bazı değişiklikler yapılmıştır. Cingria'nın çalışmalarına karşın Dörpfeld, Osmanlı mimarisini dikkate almıştır. Büyükelçilik rezidansının merkez odasının sekizgen yapısı ve kullanılan ahşap sütunlar, zamanında Boğaz’da bulunan yazlık evlerin karakteristik özelliklerini yansıtmaktadır. Binanın 1885 yılında başlayan inşaatı Armin Wegner tarafından üstlenilmiş ve iki yıl sonra tamamlanmıştır.

Tarabya Asker Mezarliğı yön taşı Fotograf büyültme Tarabya Asker Mezarliğı yön taşı (© Generalkonsulat Istanbul) 1916 yılında Tarabya’da onsekiz dönümlük park alanı üzerinde Çanakkale Savaşı’nda hayatını kaybeden Alman askerleri için bir şehitlik inşa edilmiştir. Arazinin üzerinde bulunan abide heykeltıraş Georg Kolbe tarafından yapılmış olup, arazinin taraça şeklinde tasarlanışı da kendisine aittir. Alman Kolonisi her yıl Alman Milli Matem Günü’nde, Alman ve Türk askeri temsilcilerin huzurunda, ölen Alman askerlerini anmaktadırlar. Yöneticiden (+90) 212 299 2661 numaralı telefondan randevu almak suretiyle mezarlık ziyaret edilebilir.

Günümüzde bu tarihi yazlık rezidans Alman-Türk Diyaloğu’nun mekânı olarak hizmet vermektedir. Almanya Büyükelçiliği ve Başkonsolosluğu, büyükelçinin evinde kültür, politika ve ekonomi ile ilgili organizasyonlar düzenlemektedirler.

Ayrıca arazi üzerinde hem katolik, hem de protestan kilisesi tarafından kullanılan küçük bir de şapel yer almaktadır. “Denizci Evi - Matrosenhaus” diye adlandırılan yapı içerisinde zamanında imparatorluk yatına ait denizcileri kalmaktaydı. Günümüzde ise burada 1. ve 2. Dünya Savaşı’nda ölen askerler için bir anma alanı bulunmaktadır.

Sultan 2. Abdülhamit"in 1880 yılında Alman İmparatorluğu'na Tarabya'da hediye ettiği arazi üzerinde, Alman büyükelçisinin tarihi yazlık rezidansında, 1. ve 2. Dünya Savaşları ile Çanakkale Savaşı'nda hayatını kaybeden Alman askerleri için inşa edilen şehitlik yer alıyor.